انواع باتری ماشین از نظر نوع ساختمان
باطریهایی که برای خودروهای مختلف مورد استفاده قرار میگیرند، هر یک از نظر نوع ساختمان با یکدیگر تفاوت دارند. این مسئله عملکرد آنها را در تامین انرژی لازم برای خودرو نیز متفاوت خواهد نمود. از این رو باید پیش از اقدام به خرید باطری، در مورد انواع باتری ماشین از نظر نوع ساختمان اطلاعات لازم را به دست آورد. با ما همراه شوید تا در این زمینه با یکدیگر بررسیهای لازم را انجام دهیم.
باتریها به عنوان مهمترین اجزای حیاتی برای راهاندازی خودرو، از نظر فناوری و نوع ساختار متنوع هستند. این نوع قطعات خودرو، کاربردهای تخصصی داشته و از نظر مواد به کار رفته برای ساخت آنها و همچنین شرایط نگهداری، با هم تفاوت دارند. برای این که بتوان باتری مناسب با خودروی خود را انتخاب کرد، باید با ساختار کلی باتریها آشنا شد. پس از آن به بررسی مزایا و معایب هر یک از انواع باطری پرداخته و متناسب با خودرو، اقدام به خرید بهترین و مناسبترین باتری نمود. با ما همراه شوید.
اصول ساختار باتری های خودرو
برای این که بتوان تفاوت باتریهای ماشین را در نمونههای مختلف بررسی کرد، باید ابتدا با اجزای پایهای و همچنین اصول کارکرد هر یک از آنها آشنا شد. اولین قطعات برای باتریها، الکترودها هستند. الکترودها یا پلیتها اصولا با استفاده از سرب و آلیاژ ساخته میشوند. برای الکترود مثبت از سرد دیاکسید و برای الکترود منفی از سرب حاصل یا آلیاژ مناسب خواهد بود.
از دیگر اجزای باتری ماشین باید به الکترولیت اشاره کنیم که اصولا محلول اسید سولفوریک و آب بوده و در برخی نمونهها به حالت ژل در میآید. جداکنندهها نیز دیگر اجزای باطریها هستند که بین الکترود منفی و مثبت قرار میگیرند. این قطعات وظیفه دارند مانع از تماس مستقیم الکترودهای مثبت و منفی با یکدیگر شده و جریان یونی را از باتری عبور دهند. در برخی مدلهای باتری، این جداکنندهها از جنس آلیاژ شیشهای ساخته میشوند.
سلولها دیگر قطعات باتری ماشین هستند که 12 ولتی بوده و هر باتری 6 سلول نیاز دارد. این سلولها هر یک تقریبا 2 ولت انرژی برای باتری تولید میکنند. در نهایت نیز باید به سیستم تنظیم و تهویه گاز اشاره کنیم که بعضی باتریها باز و نیاز به تهویه دارند؛ در حالی که بعضی دیگر آببندی شدهاند و گازهای تولیدشده را داخل خود بازیافت میکنند.
مشاوره و خرید باطری
انواع باتری ماشین از نظر نوع ساختمان و ساختار و فناوری
| نوع | ساختار داخلی / مشخصات | نمونه فناوریها / نامها | مزایا | معایب |
|---|---|---|---|---|
| ۱. باتریهای مرطوب یا “Wet / Flooded Lead-Acid” | الکترولیت مایع آزاد؛ سلولها دارای درپوش قابل باز شدن برای افزودن آب مقطر؛ گازهایی همچون هیدروژن و اکسیژن تولید میشود و باید تهویه وجود داشته باشد. | باتریهای سنتیِ شروع (SLI: Starting, Lighting, Ignition)؛ باتریهای “lead acid flooded” | هزینه پایینتر؛ در دسترس بودن گسترده؛ توان cranking بالا در شرایط دمایی معمولی؛ سازگاری با شارژرهای سادهتر | نیاز به نگهداری (افزودن آب مقطر، کنترل سطح الکترولیت)؛ احتمال نشت اسید؛ حساسیت به وضعیت افقی بودن؛ عمر کمتر در شرایط آب و هوایی سخت؛ مصرف آب الکترولیت |
| ۲. باتریهای سرب-اسیدی نگهداری کم یا بدون نگهداری (Maintenance-Free Lead Acid) | مشابه flooded ولی درپوش سلولها محکم بسته شدهاند؛ سطح بیشتری از آب الکترولیت در ساختار منظور میشود تا در طول عمر نیاز به افزودن نداشته باشد؛ اغلب دارای آلیاژ سرب–کلسیم (Calcium Lead) در شبکهها برای کاهش تبخیر و خوردگی. | باتری “Calcium maintenance-free”؛ باتریهای MR (maintenance-free)؛ SLA / VRLA در نسخه سرب-اسیدی معمولی | نیاز کمتر به نگهداری؛ عدم نیاز به اضافه کردن مکرر آب؛ مناسب برای خودروهای بدون دسترسی آسان؛ کاهش مشکلات ناشی از تبخیر اسید؛ عمر کمی بهتر نسبت به flooded معمولی | هزینه بالاتر؛ حساسیت به شارژ دقیق؛ اگر استفاده در شرایط بسیار بد باشد، ممکن است باز هم نیاز به چک داشته باشد؛ توان کمتر در cranking در دمای خیلی سرد نسبت به بعضی باتریهای مخصوص شروع قویتر |
| ۳. AGM (Absorbent Glass Mat) | الکترولیت در لایهای از الیاف شیشهای جذب شده است؛ باتری معمولاً آببندی شده؛ جداکنندهها الیاف شیشهای مخصوص دارند تا الکترولیت را نگه دارند؛ ساختار محکمتر و مقاومت بیشتر به ارتعاشات. | باتریهای AGM معمولاً در خودروهایی با سیستم استارت-استاپ؛ خودروهای لوکس یا مصرفکننده برق زیاد؛ همچنین به عنوان باتریهایی با عملکرد دو منظوره (start - deep cycle) | مقاومت بالا به لرزش و شوک؛ شارژ سریعتر؛ جریان cranking خوب حتی در دماهای پایین؛ کاهش گازدهی؛ استفادهی مناسب در ایسیوها و مصرفکنندههای زیاد برق؛ نیاز به تعمیر و نگهداری کمتر | قیمت بالاتر؛ حساسیت بیشتر به شارژِ نادرست؛ ممکن است در دماهای بسیار گرم یا در حالت تخلیه عمیق، دچار کاهش عمر شوند؛ وزن بیشتر نسبت به باتریهای لیتیم هموزن (در حالت مشابه) |
| ۴. باتریهای ژل (Gel Cell) | الکترولیت حالت ژل دارد (اضافهشدن سیلیکا یا مواد ژلهای) تا الکترولیت غیر مایع و کم حرکت باشد؛ آببندی کامل؛ گازدهی کمتر؛ مقاومت زیاد به ارتعاش و گرمای زیاد. | ژل سل برای مصرفهایی که نیاز به بار دایمی و عمق تخلیه زیاد دارند؛ سیستمهای انرژی تجدیدپذیر؛ تجهیزات توان اضطراری؛ کاربردهایی که خطر نشتی و ارتعاش زیاد است. | مزایای زیر دارد: قدرت تحمل تخلیه عمیقتر؛ عمر در شرایط سختتر؛ ایمنی بهتر؛ نصب در زوایای مختلف امکانپذیرتر؛ گازدهی کمتر و نگهداری کمتر نسبت به flooded | معایب: جریان cranking (راهاندازی) معمولاً کمتر است؛ زمان شارژ ممکن است بیشتر باشد؛ هزینه اولیه بیشتر؛ حساسیت به شارژهای نادرست (ولتاژ شارژ باید دقیق باشد)؛ در دماهای سرد ممکن است عملکرد ژل کمتر شود. |
| ۵. Enhanced Flooded Battery (EFB) | یک نسخه بهبود یافته از باتری Flooded؛ مواد و طراحی برای افزایش تعداد سیکل شارژ/تخلیه، مقبولیت بهتر شارژ، مدیریت شرایط شارژ با وضعیتهای جزئی تخلیه (partial state of charge)؛ معمولاً در خودروهایی که سیستم start-stop دارند استفاده میشود. | مناسب برای خودروهای با استارت-استاپ ساده؛ مخصوص شرایطی که باتری بعد از خاموش شدن موتور تحت فشار مصرفهای الکتریکی باشد؛ هزینه کمتر از AGM اما عملکرد بهتر از flooded معمولی. | مزایا: افزایش عمر نسبت به flooded؛ مقاومت بهتر به چرخههای زیاد؛ قیمت مناسبتر نسبت به AGM؛ معایبی مشابه flooded در مورد نگهداری (هرچند کمتر)؛ عملکرد کمتر نسبت به AGM یا ژل در شرایط خیلی سخت. | |
| ۶. باتریهای لیتیوم-یون و دیگر فناوریهای غیرسربی | بهجای سرب و اسید از مواد لیتیوم (Li-Ion یا LiFePO₄) استفاده میشود؛ الکترولیت متفاوت؛ ساختار سبکتر؛ چگالی انرژی بالاتر؛ عمر سیکل بیشتر؛ هزینه و سیستم مدیریت شارژ و کنترل دما مهم است. | بخصوص در خودروهای هیبریدی یا تمامالکتریک؛ همچنین در مواردی که وزن کم، حجم کم و بازده بالا اهمیت دارد. | مزایا: وزن کمتر؛ طول عمر سیکل بیشتر؛ نگهداری کم؛ شارژ سریعتر؛ عملکرد بهتر در زمانهایی که مصرف برق زیاد است یا ولتاژ ثابت مورد نیاز است. | معایب: هزینه بالا؛ نیاز به سیستم مدیریت باتری (Battery Management System, BMS) دقیق؛ حساسیت به دما؛ ممکن است در شارژ زیاد آسیب ببینند؛ در برخی کشورها خدمات کمتر و قیمت جایگزین بالاتر باشد. |
چگونه باتری ماشین مناسب انتخاب کنیم؟
برای انتخاب یکی از انواع باتری ماشین از نظر نوع ساختمان، تنها کافیست به نکات زیر توجه کنید:
نوع خودرو و نیاز الکتریکی آن
شرایط آب و هوا
نگهداری امکانپذیر است یا نه
عمق تخلیه (Depth of Discharge)
بودجه مالی و هزینه کل مالکیت
ولتاژ و ابعاد فیزیکی و ترمینالها
جمع بندی
اکنون که با انواع باتری ماشین از نظر نوع ساختمان، ساختار و فناوری آشنا شدید، انتخاب بهترین باطری برای خودروی شما آسانتر شده است. با این حال در صورتی که هنوز برای خرید باطری مناسب تردید دارید، بهتر است با کارشناسان ما در امداد باطری ارتباط برقرار کنید. ما در کنار شما هستیم که با ارائه مشاوره رایگان، کمکتان کنیم برای خودروی خود بهترین باتری را بسته به شرایط مختلف انتخاب کنید.