انواع باطری ماشین
باتری خودرو یکی از اجزای حیاتی در عملکرد صحیح وسیله نقلیه است. انتخاب مناسبترین باتری با توجه به نوع خودرو، شرایط آبوهوایی و نیازهای خاص میتواند تأثیر بسزایی در کارایی و عمر مفید خودرو داشته باشد. در این مقاله، به بررسی انواع باطری ماشین، مشخصات فنی، طول عمر و برندهای معتبر داخلی و خارجی میپردازیم.
انواع باطری ماشین
دو نوع از متداولترین انواع باطری ماشین عبارتند از : باتریهایی که به مراقبت کم (LM =Low Maintanace) نیاز دارند یا غیر سیلد و باتریهای بدون نیاز به مراقبت (FM =Free Maintanace) یا سیلد.
باتریهای با مراقبت کمتر (LM) دارای صفحه سرب آنتیموان/ کلسیم (دو آلیاژی یا هیبرید) میباشند. در حالیکه باطریهای بدون احتیاج به مراقبت دارای (MF) صفحه سرب – کلسیم / کلسیم هستند.
باتریهای بدون احتیاج به مراقبت (MF) به مراقبتهای پیشگیرانه کمتری نیازمند هستند، دارای عمری طولانیتر، شارژ سریعتر، مقاومت بیشتر در برابر شارژ بیش از حد (over charge)، کاهش خوردگی ترمینالها و زمان مجاز جهت نگهدارى کالای (Shelf Life) طولانیتر هستند اما در برابر عیوب ناشی از دشارژ عمیق (Deep Discharge) به دلیل افزایش ریزش مواد فعال صفحات، سریعتر از کار خواهند افتاد.
بهتر است در آب و هوای گرم باتری غیر سیلد خریداری شود. به دلیل این که در یک باتری سیلد هنگامی که به آب نیاز است، نمیتوان آب اضافه کرد و نمیتوان غلظت ویژه آن را با هیدرومتر اندازه گرفت.
برخی سازندگان، نوع سوم باتری ماشین را به نام dual تولید کردهاند که از یک باتری استاندارد با سلهای پشتیبان که در مواقع ضروری قابل سوئیچ کردن است، تشکیل شده است. پیشنهاد میشود با هزینه مشابه بهتر است که دو باتری را خریداری کنید و سپس آنها را از هم جدا نمائید. در آینده این انتظار میرود که باطریهای گرانتر دارای دریچههای تنظیم کننده (valve regulated) (سلولهای ژلی و جاذبهای پشم شیشهای) به کار برده شود. به دلیل این که کارخانههای تولید کننده اتومبیل خواهان افزایش مدت زمان گارانتی خود میباشند و همچنین مکان باتریها را از زیر کاپوت اتومبیل (به دلیل محافظت از گرمای زیاد) به محل دیگری تغییر دهند.
برخی تولید کنندگان باطریهایی با استحکام بالا در مقابل لرزش زیاد یا باتریهای از نوع RV را طراحی کردهاند تا اثرات لرزش طبیعی را کاهش دهند. اما برای لرزشهای بیش از اندازه بهتر این است که از باتریهای تجاری (Commercial battery) و مخصوص استفاده کنیم.
مشاوره و خرید باطری
انواع باطری ماشین از نظر عملکرد
باطریهای اتومبیل به منظور ایجاد جریان استارت اولیه با آمپر بالا (high initial cranking amp) (معمولا برای ۵ تا ۱۵ ثانیه) برای روشن کردن موتور به صورتی خاص طراحی شدهاند. در حالی که باتریهایی با سیکل زیاد (deep cycle) یا باتری شناورهای دریایی (marine) برای دشارژ طولانی مدت با آمپراژ کم طراحی شدهاند. باتری ״dual marine ״ یک باتری با خصوصیات مابین باتری اتومبیل و باتری با سیکل زیاد است. به هر حال باطری ماشین بهترین کاربرد را در اتومبیل دارا است. برای RV ها، یک باتری ماشین جهت روشن کردن موتور ویک باتری با سیکل زیاد جهت ایجاد توان لازم برای وسایل جانبی به کار برده می شود. باتری ها به یک دیود ایزوله کننده متصل شده اند و هر دو به صورت اتوماتیک به وسیله سیستم شارژ RV زمانی که موتور کار می کند شارژ می شوند.
انواع باطری ماشین بر اساس تکنولوژی ساخت
باتریهای اسیدی (Lead-Acid Batteries)
باتریهای اسیدی از قدیمیترین و رایجترین انواع باتریها هستند که در بسیاری از خودروها استفاده میشوند. این باتریها به دو نوع اصلی تقسیم میشوند:
باتریهای اسیدی معمولی (FLA): نیاز به نگهداری منظم دارند و باید سطح الکترولیت آنها بررسی و در صورت لزوم تنظیم شود.
باتریهای اسیدی سیلد (Sealed Lead-Acid): بهصورت مهر و موم شده هستند و نیاز به نگهداری کمتری دارند.
مزایا و معایب:
قیمت مناسب
عملکرد قابل قبول در شرایط عادی
عمر مفید کمتر نسبت به باتریهای پیشرفته
حساسیت به دمای بالا و پایین
طول عمر متوسط: ۳ تا ۵ سال
باتریهای AGM (Absorbent Glass Mat)
باتریهای AGM نوعی از باتریهای اسیدی سیلد هستند که از فناوری الیاف شیشهای برای جذب الکترولیت استفاده میکنند. این باتریها برای خودروهای مدرن با سیستمهای الکترونیکی پیشرفته مناسب هستند.
مزایا و معایب:
عمر مفید بالا
مقاومت در برابر لرزش و شوک
بدون نیاز به نگهداری
قیمت بالاتر نسبت به باتریهای اسیدی معمولی
طول عمر متوسط: ۵ تا ۷ سال
باتریهای ژل (Gel Cell Batteries)
در این نوع باتریها، الکترولیت بهصورت ژل در آمده است که باعث افزایش ایمنی و کاهش خطر نشت میشود.
مزایا و معایب:
عملکرد مناسب در دماهای پایین
ایمنی بالا
حساسیت به شارژ بیش از حد
قیمت بالا
طول عمر متوسط: ۴ تا ۶ سال
باتریهای EFB (Enhanced Flooded Battery)
باتریهای EFB نسخهای بهبود یافته از باتریهای اسیدی هستند که برای خودروهای مجهز به سیستم استارت-استاپ طراحی شدهاند.
مزایا و معایب:
عملکرد بهتر در سیستمهای استارت-استاپ
عمر مفید بیشتر نسبت به باتریهای اسیدی معمولی
قیمت بالاتر نسبت به باتریهای اسیدی معمولی
طول عمر متوسط: ۳ تا ۵ سال
باتریهای لیتیوم-یون (Lithium-Ion Batteries)
این باتریها بیشتر در خودروهای برقی و هیبریدی استفاده میشوند و از فناوری پیشرفتهای بهرهمند هستند.
مزایا و معایب:
وزن سبک
عمر مفید بسیار بالا
شارژ سریع
قیمت بسیار بالا
نیاز به سیستم مدیریت باتری پیشرفته
طول عمر متوسط: بیش از ۱۰ سال
نکات مهم در انتخاب باتری مناسب
ظرفیت باتری ماشین: باید با نیازهای الکتریکی خودرو هماهنگ باشد.
نوع باتری: با توجه به نوع خودرو و سیستمهای الکترونیکی آن انتخاب شود.
شرایط آبوهوایی: در مناطق سردسیر، باتریهایی با عملکرد مناسب در دماهای پایین انتخاب شود.
گارانتی و خدمات پس از فروش: برندهایی با گارانتی معتبر و خدمات پس از فروش گسترده ترجیح داده شوند.
مشاوره و خرید باطری
برندهای معتبر باتری ماشین در ایران
صبا باتری
صبا باتری یکی از قدیمیترین تولیدکنندگان باتری در ایران است که محصولات متنوعی با کیفیت بالا ارائه میدهد. این شرکت از فناوریهای پیشرفته برای تولید باتریهای با عمر طولانی و کارایی بالا استفاده میکند.
محصولات معروف این برند از انواع باطری ماشین شامل باتری واریان، باتری بوجی و باتری ورسک میشود. این نوع باتریها از قیمت مناسب برخوردار بوده و دارای گارانتی معتبر و خدمات پس از فروش گسترده نیز هستند.
سپاهان باتری
سپاهان باتری با برندهای مختلفی مانند اوربیتال، سوزوکی و اتمیک در بازار حضور دارد. این شرکت باتریهای اسیدی و AGM با کیفیت بالا تولید میکند.
محصولات معروف این برند از باتری ماشین در ایران شامل باتری اوربیتال EFB و باتری سوزوکی میشوند که هر یک ویژگیای همچون عمر مفید بالا، مناسب برای خودروهای مدرن و گارانتی معتبر دارند.
برنا باتری
برنا باتری یکی از تولیدکنندگان معتبر باتری در ایران است که با برندهایی مانند گلوبال، ایاس و زیتکس شناخته میشود.
محصولات معروف باتری ماشین برنا را باید شامل باتری گلوبال و باتری ایاس بدانیم. از ویژگی این نوع باتریها نیز باید به کیفیت ساخت بالا، تنوع در ظرفیتها و خدمات پس از فروش مناسب اشاره کنیم.
وایا باتری
وایا باتری با استفاده از صفحات وارداتی از کره جنوبی، باتریهایی با کیفیت بالا تولید میکند. برندهایی مانند کومهو و ریبال از محصولات این شرکت هستند.
محصولات معروف این برند باتری ماشین در ایران شامل باتری کومهو و باتری ریبال میشود که از کیفیت بالا، عمر مفید مناسب و قیمت مقرون به صرفه نیز برخوردار هستند.
نیروگستران خراسان
این شرکت با برندهایی مانند شارک، سین و توربو در بازار حضور دارد و باتریهایی با کیفیت ساخت بالا، قیمت مناسب و گارانتی معتبر ارائه میدهد.
برندهای معتبر باتری ماشین خارجی
دلکور (Delkor)
دلکور یکی از برندهای معتبر کرهای است که باتریهایی با دوام و کیفیت بالا تولید میکند. این باتریها با فناوری سیلد اسید ساخته شدهاند و نیاز به نگهداری کمی دارند.
ویژگیها:
عمر مفید بالا
عملکرد پایدار
مناسب برای شرایط آبوهوایی مختلف
پوما (Puma)
پوما یکی دیگر از برندهای کرهای است که باتریهایی با ظرفیت بالا و کیفیت مناسب ارائه میدهد.
ویژگیها:
ظرفیت بالا
مناسب برای خودروهای سنگین
قیمت مناسب
وارتا (Varta)
وارتا یکی از برندهای معتبر آلمانی است که باتریهایی با فناوری پیشرفته و عمر مفید بالا تولید میکند.
ویژگیها:
کیفیت ساخت بالا
مناسب برای خودروهای لوکس
گارانتی معتبر
نتیجهگیری
انتخاب باتری مناسب برای خودرو نیازمند بررسی دقیق نیازهای وسیله نقلیه، شرایط محیطی و بودجه موجود است. با آگاهی از انواع باتری ماشین موجود و برندهای معتبر داخلی و خارجی، میتوان انتخابی هوشمندانه داشت که به عملکرد بهتر و عمر مفید بالاتر خودرو منجر شود.