روش استارت زدن با اتصال باتری خودرو به باتری کمکی (jump start)
جامپ استارت یا استارت کمکی، یک روش مناسب برای روشن کردن خودرویی است که باتری آن به دلایلی دشارژ شده و روشن نمیشود. در این روش، از برق یک منبع خارجی مانند باتری خودروی دیگر یا جامپ استارتر پرتابل استفاده میشود تا خودرو روشن شده و آلترناتور خودش باتری را شارژ کند.
اصولا بسته به دلایل مختلفی امکان بروز چنین مشکلی وجود دارد. به عنوان مثال، روشن ماندن لوازم برقی در حالت خاموش: مانند چراغها یا رادیو که میتواند باتری را خالی کند. یا دمای بسیار پایین یا بالا: سرما یا گرمای شدید باعث کاهش عملکرد شیمیایی باتری میشود. همچنین پایین بودن عمر مفید باتری: باتریهای سرب–اسید معمولا پس از ۳–۵ سال عمر مفید خود را از دست میدهند. در نهایت نیز، باید به مشکلات در سیستم شارژ (آلترناتور): در صورت خرابی آلترناتور، باتری در حین حرکت شارژ نمیشود، اشاره کنیم. تمامی این موارد منجر به دشارژ شدن باتری ماشین خواهند شد.
حال ما میخواهیم در این مطلب به روش استارت زدن با اتصال باتری (جامپ استارت) اشاره کنیم که یک روش ساده برای روشن کردن خودرو است. با ما همراه شوید.
در هوای سرد، یک کابل تقویت کننده مناسب با کیفیت خوب با شماره سیم ۴ تا ۶ لازم است تا جریان کافی را به منظور روشن کردن موتور یک اتومبیل از کار افتاده، فراهم کند. هر چه شماره سیم کوچکتر باشد، یعنی قطر سیم بزرگتر باشد، بهتر است. موتور برخی از اتومبیل ها در مدت استارت باتری به باتری باید روشن باشد. به هر صورت استارت زدن اتومبیل خراب توسط باتری سالم اتومبیل دیگر با موتور روشن می تواند از بوجود آمدن دو خودروی خراب جلوگیری کند. اجازه ندهید که گیره های کابل تقویت کننده (booster cable) با یک دیگر تماس پیدا کنند و یا گیره مثبت با بدنه خودرو یا بدنه موتور تماس یابد.
مشاوره و خرید باتری
- اگر دمای هوا، کمتر از دمای منجمد شدن است، بررسی کنید که الکترولیت در باتری معیوب منجمد نشده باشد. اگر الکترولیت منجمد شده بود، اجازه دهید که پیش از کارکردن یخ آن ذوب شود. یک باتری دشارژ شده که ولتاژ آن به اندازه ۱۲ ولت یا کمتر یا دانسیته آن ۱۴/۱ یا کمتر است، تقریباٌ در دمای C۫ -۱۵یخ خواهد زد.
- بدون لمس اتومبیل، همه لوازم غیر لازم و چراغهای هر دو ماشین را خاموش کنید. مطمئن شوید که تهویه کافی وجود دارد و از عینک ایمنی استفاده کنید.
- ماشینی که باتری آن سالم است را روشن کنید و اجازه دهید که حداقل برای ۲ تا ۳ دقیقه با سرعت زیاد در حالت خلاص کار کند تا قبل از شروع کار باتری خود را شارژ کند.
- گیره کابل کمکی مثبت (معمولا قرمز) را به ترمینال مثبت روی باتری خراب وصل نمائید. گیره انتهای دیگر کابل تقویت کننده مثبت را به ترمینال مثبت باتری سالم وصل کنید.
- گیره کابل کمکی منفی (معمولا سیاه) را به ترمینال منفی بر روی باتری سالم وصل کنید و سر دیگر گیره کابل متصل کننده منفی را به مکانی تمیز و بدون رنگ بر روی بدنه موتور یا بدنه اتومبیل که باتری آن از کار افتاده و دور از باتری متصل کنید.
- اجازه دهید اتومبیل سالم با دور موتور بالا برای ۵ دقیقه یا بیشتر جهت فرصت دادن به باتری معیوب برای شارژ شدن و گرم شدن الکترولیت آن، در حالت خلاص کار کند.
- اتومبیل از کار افتاده را روشن کنید و اجازه دهید که با دور موتور بالا در حالت خلاص کار کند. اگر اتومبیل بار اول استارت نخورد، اتصالات را مجدداً چک کنید، چند دقیقه صبر کنید و مجدداً سعی کنید.
- کابل های کمکی را برعکس آنچه که در بالا گفته شد قطع کنید. یعنی ابتدا گیره منفی را از روی بدنه ماشین یا بدنه موتور اتومبیلی که قبلاً کار نمی کرد به منظور کم کردن احتمال انفجار جدا کنید.
- جهت پی بردن به علت دشارژ عمیق و آسیب های احتمالی باتری، در نخستین فرصتی که بدست آوردید باتری از کار افتاده را کاملا شارژ و تست کنید.
تجهیزات و ابزار لازم
کابلهای جامپر (Jumper Cables)
- باید ضخامت (Gauge) مناسب (معمولاً 4–6 Gauge) و طول کافی (حداقل 12 فوت) داشته باشند.
- گیرهها (Clamps) رنگی: قرمز برای قطب مثبت (+) و سیاه برای قطب منفی (–)
جامپاستارترهای پرتابل (Portable Jump Starters)
- جایگزین بهصرفه و ایمنتر برای خودروی دوم بهعنوان منبع.
- برخی دارای پورت USB، چراغ اضطراری و کمپرسور باد هستند.
- قدرت (آمپر) مناسب را بسته به نوع خودرو انتخاب کنید.
مراحل استارت زدن با باتری کمکی
آمادهسازی قبل از شروع
خودروها را نزدیک هم پارک کنید، بدون آنکه بدنهها تماسی داشته باشند. سپس هر دو خودرو را خاموش کرده و در وضعیت پارک (P) یا دندهعقب در خودروهای دندهای قرار دهید. اکنون باید دستکش و عینک ایمنی بپوشید تا از پاشش اسید باتری محافظت شوید.
اتصال کابلها
اتصال مثبت به مثبت: گیره قرمز را به ترمینال (+) باتری کمکی و سپس به (+) باتری خودروی دشارژ شده وصل کنید.
اتصال منفی به زمین: گیره سیاه را به (–) باتری منبع و سپس به بخشی از شاسی یا یک قطعه فلزی بدون رنگ در موتور خودرو متصل کنید تا از جرقه در نزدیکی باتری جلوگیری شود.
راهاندازی خودرو
خودروی منبع را روشن کرده و بگذارید ۳–۵ دقیقه در حالت درجا (Idle) کار کند تا باتری دشارژ شده شارژ جزئی دریافت کند. سپس خودروی دشارژ شده را استارت بزنید. اگر روشن نشد، ۲–۳ دقیقه دیگر صبر کرده و مجددا تلاش کنید.
جدا کردن کابلها
در حالی که هر دو خودرو روشن هستند، کابلها را به ترتیب معکوس (منفی از زمین، منفی از باتری منبع، مثبت از باتری دشارژ، مثبت از منبع) جدا کنید. مراقب باشید گیرهها به یکدیگر یا بخشهای فلزی تماس پیدا نکنند.
نکات ایمنی کلیدی
- تهویه مناسب: باتری سرب–اسید هنگام شارژ گاز هیدروژن تولید میکند که خطر انفجار دارد.
- چک کردن سلامت کابلها: کابلهای ترکخورده یا خورده شده را تعویض کنید.
- ولتاژ سازگار: بین سیستمها (6V، 12V، 24V) پل نزنید، مگر اینکه راهنمای خودرو اجازه دهد.
- پرهیز از جرقه: اتصال منفی را به نقطه زمین دور از باتری متصل کنید.
روشهای جایگزین برای استارت کمکی
در کنار روش استارت زدن با اتصال به باتری خودرو، روشهای دیگری هم برای استارت زدن وجود دارند که باید آنها را چنین معرفی کنیم.
استفاده از شارژر باتری AC: اگر به برق دسترسی دارید، شارژرهای سریع میتوانند باتری را در ۵–۲۰ دقیقه شارژ کنند.
کابل فندکی (Cigarette Lighter Cable): جریان محدود است و ممکن است چندین ساعت طول بکشد.
استارت هلدادنی (Push Start): فقط در خودروهای دندهای و در صورت وجود کمک فیزیکی امکانپذیر است.
نتیجه گیری
استارت زدن با اتصال باتری خودرو با باتری کمکی یک مهارت ساده اما حیاتی است. با داشتن کابلهای مناسب یا جامپاستارتر پرتابل، رعایت نکات ایمنی و پیروی از مراحل استاندارد، میتوانید در مواقع اضطراری خودروی خود را روشن نگه دارید. پس از استارت، حتماً باتری را بررسی و در صورت نیاز تعویض نمایید تا از بروز مشکلات بعدی جلوگیری شود.