باتری های جدید برای نسل جدید خودروها

محققان باتریهای جدیدی ساختهاند که برای شارژ کردن آنها، کافی است مایع الکترولیت را جایگزین کرد. مدت زمانی که طول میکشد تا این نوع باتری ها شارژ شوند به اندازه مدت زمان بنزین زدن خودروهای معمولی است و با برق شهری نیز شارژ می شوند.
باتریهای نسل جدید خودروها در حال تجربه تحولات چشمگیری هستند که نه تنها عملکرد خودروها را بهبود میبخشند، بلکه نقش مهمی در پیشرفت فناوریهای نوین ایفا میکنند. در ادامه، به بررسی برخی از این نوآوریها میپردازیم.
نمونهای از خودروهای الکتریکی اولیه ای که در بازار مصرف می شوند ، مزایای مهمی را نمایان می کنند. این خودروها بدون صدا و پاک و نسبتا تند و تیز هستند؛ ولی با پیشرفتهایی که در سیستمهای قدرت و بهبود باتریهای یون لیتیوم حاصل شد ، برد این خودروها نسبت به هر بار شارژ باطری محدود است و شارژ مجدد باتری نیازمند صرف ساعت ها وقت است. این موضوع مبدأ ای شد تا مهندسین آلمانی به این فکر بیفتند که آیا می توانند باطری ای برای خودرو های الکتریکی بسازند که تنها در چند دقیقه همانند سوخت گیری خودرو های معمولی شارژ و آماده شوند.
مشاوره و خرید باتری

به گزارش اکونومیست، فناوریای که جینز نوئک و همکارانش در انیستیتوی فناوریهای شیمیایی فرانهوفر آزمایش میکنند، به باتری فلو موسوم است. طریقه عملکرد باتریهایی که قابل شارژ هستند به این صورت است که در هنگام شارژ، انرژی الکتریکی را به انرژی شیمیایی و هنگام دشارژ، انرژی شیمیایی را به الکتریسیته تبدیل میکنند. باطریهای متداول انرژی شیمیایی را در دو الکترود جامد ذخیره میکنند، در حالیکه باتریهای فلو این انرژی را در مایع الکترولیتی ذخیره میکنند که الکترودها را در خود جای دادهاند. الکترولیت در یک منبع بیرونی ذخیره شده و به داخل سلولهای باتری پمپ میشود تا انرژی شیمیایی به الکتریسته تبدیل شود. زمانی که الکترولیت دشارژ میشود، به منبع بازگردانده میشود و جریانی برای شارژ مجددش اعمال میشود.
اما یک روش دیگر هم برای شارژ مجدد یک باطری فلو وجود دارد؛ الکترولیت دشارژ شده به خارج پمپ شود و با محلولی که در محل دیگری شارژ شده جایگزین شود. به گفته آقای نوئک، این عمل میتواند در یک پارکینگ خانگی در مدت زمانی حدودا برابر سوختگیری یک خودروی متعارف انجام گیرد.
این دسته باطری ها فعلا در کاربردهای بدون حرکت استفاده میشوند. باطریهای فلو که در بازار به اسم ریدوکس شناخته میشوند، که در متعادل کردن شبکه توزیع نیرو و ذخیره انرژی حاصل از توربینهای بادی یا پانلهای خورشیدی کاربرد دارند. اصطلاح ریدوکس به پتانسیل الکتروشیمیایی بین دو الکترولیت مختلف مربوط میشود که به درون سلولی که با یک غشاء تقسیم شده، پمپ میشوند. یونها با عبور از این غشاء سبب میشوند که یکی از محلولها کاهیده و دیگری اکسیده شود و در همین حین، جریانی پدید میآورند که به مداری در بیرون سلول منتقل میشود.
یکی از پرکاربرد ترین باتریهای موسوم به ریدوکس طی سالهای دهه ۱۹۸۰ / ۱۳۶۰ در دانشگاه نیوساوثویل در استرالیا ساخته شد. برای آن نمونه در هر دو الکترولیت از وانادیوم استفاده شده است، به این دلیل که میتواند تحت شرایط مختلف اکسیداسیون به صورت محلول باقی بماند. به کارگیری عنصری مشترک در هر دو محلول باعث خواهد شد که مشکل آلودگی بر طرف شود، و همچنین ظرفیت ریدوکسهای حاوی وانادیوم تنها به اندازه منبعهای مورد استفاده برا ی ذخیره الکترولیتها بستگی دارد.
ولی یک اتومبیل الکتریکی که نمیتواند منبعهای بزرگی از الکترولیتها را همراه خود حمل کند. در عمل یک باتری فلو از نوع ریدوکس تنها برای یک چهارم مسیری که یک باتری یون لیتیوم جواب میدهد، توان تامین نیرو دارد. برای بعضی از خودروهای الکتریکی شهری طول این مسافت حدودا به ۲۵ کیلومتر خواهد رسید. در این موقع است که نتیجه کار محققان آلمانی خودنمایی میکند، چون آنها ادعا کردند که میتوانند این مسافت را به خیلی بیشتر از این مقدار برسانند.
آنها در آزمایشهایشان از مواد دیگری در سلول ریدوکس استفاده میکنند. این مواد شامل الکترودهایی متشکل از وانادیوم و برومید، و آهن و کروم میباشد. آقای نوئک ادعا میکند که بر اساس نتایج حاصل از آزمایشها امکان ساخت باتری ریدوکسی وجود خواهد داشت که برد خودروهای الکتریکی را تا ۴ یا ۵ برابر باتریهای فلوی هم اندازهاش افزایش میدهد. این میزان برد برابر است با مسافتی که خوردو میتواند بر پایه یک باتری یون لیتیوم بپیماید، با این فرق که در این حالت میتواند از طریق شبکه برق یا تعویض الکترولیتها در عرض چند دقیقه دوباره شارژ و آماده به کار شود.
محققان امیدوارند که تا حدود دو سال آینده نمونه اولیهای از باتری فلو برای خودروهای برقی آماده کنند.

باتریهای حالتجامد (Solid-State Batteries)
باتریهای جدید حالت جامد با جایگزینی الکترولیت مایع با مواد جامد، ایمنی و چگالی انرژی بالاتری را فراهم میکنند. این فناوری میتواند زمان شارژ را کاهش داده و عمر مفید باتری را افزایش دهد.
استفاده از مواد نانو در ساختار باتری
با بهرهگیری از فناوری نانو، میتوان الکترودهایی با سطح تماس بیشتر و مقاومت کمتر تولید کرد. این امر منجر به افزایش ظرفیت و سرعت شارژ باتریها میشود.
باتری های جدید با قابلیت شارژ سریع
تحقیقات جدید بر روی توسعه باتریهایی متمرکز شدهاند که بتوانند در مدت زمان کوتاهی شارژ شوند، بدون اینکه به عمر مفید آنها آسیبی وارد شود. این ویژگی برای خودروهای الکتریکی بسیار حیاتی است.
فناوریهای نوین در باتریهای جدید نسل آینده خودروها
باتریهای مبتنی بر لیتیم-گوگرد (Li-S)
باتریهای لیتیم-گوگرد نسل جدیدی از باتریها هستند که نسبت به باتریهای لیتیوم-یونی فعلی، انرژی بسیار بیشتری در وزن کمتر ذخیره میکنند. مهمترین مزایای آنها:
چگالی انرژی بالا (۲ تا ۵ برابر باتریهای لیتیوم-یونی)
کاهش هزینه تولید
مناسب برای خودروهای الکتریکی دوربرد
نکته: چالش اصلی این باتریهای جدید، کاهش عمر شارژ به دلیل واکنشهای شیمیایی پیچیده است که در حال حاضر شرکتهایی مثل Oxis Energy و Sion Power راهحلهایی برای آن ارائه کردهاند.
باتریهای سدیم-یونی (Na-ion)
باتریهای سدیم-یونی به عنوان جایگزینی پایدار و ارزان برای باتریهای لیتیوم-یونی در حال توسعهاند. ویژگیهای مهم آنها:
استفاده از سدیم (عنصری ارزانتر و فراوانتر از لیتیوم)
مقاومت بیشتر در دمای پایین
دوستدار محیط زیست و بازیافتپذیرتر
شرکت CATL چین اعلام کرده در سالهای پیشرو نسخه تجاری این باتریها را برای خودروهای اقتصادی عرضه خواهد کرد.
باتریهای قابل انعطاف و فرمپذیر
این نوع باتریهای جدید که اغلب در طراحی خودروهای مفهومی (Concept Cars) استفاده میشوند، قابلیت خم شدن یا تطابق با اشکال پیچیده را دارند. این فناوری در آینده امکان ادغام باتری با بدنه خودرو (Battery-as-Structure) را فراهم میکند؛ یعنی بدنه خودرو بخشی از باتری خواهد بود.
تکنولوژی شارژ بیسیم باتری (Wireless Charging)
توسعه شارژ بیسیم با استفاده از القای مغناطیسی و فناوری رزونانس، این امکان را فراهم میکند که خودروها در هنگام توقف در پارکینگ یا حتی هنگام حرکت در بزرگراههای هوشمند، بدون اتصال فیزیکی شارژ شوند.
مزایا:
کاهش نیاز به ایستگاههای شارژ سنتی
افزایش راحتی کاربران
امکان استفاده در خودروهای خودران
مدیریت حرارتی پیشرفته (Thermal Management)
باتریهای جدید و پیشرفته دارای سیستمهای خنککننده دقیق با مایع یا هوا هستند که دمای سلولها را در محدوده بهینه نگه میدارند. در باتریهای جدید حتی از سیستمهای خنککننده با نانوسیالات استفاده میشود که عملکرد بسیار بالاتری در دفع حرارت دارند و عمر باتری را بیشتر میکنند.
باتری های جدید نسل چهارم با هوش مصنوعی
استفاده از الگوریتمهای یادگیری ماشین برای پیشبینی عملکرد، جلوگیری از خرابی، تنظیم خودکار میزان شارژ و پیشبینی زمان دقیق تعویض باتری یکی از تحولهای آینده است. به کمک این فناوری:
خودرو رفتار راننده را یاد میگیرد و باتری را مطابق آن مدیریت میکند
ایمنی باتری چندین برابر میشود
تعمیر و نگهداری سادهتر و پیشگیرانه خواهد بود
باتریهای با قابلیت بازیافت بالا
با توجه به نگرانیهای زیست محیطی، توسعه باتریهایی که به راحتی قابل بازیافت باشند، اهمیت یافته است. استفاده از مواد قابل بازیافت و طراحیهایی که فرآیند بازیافت را تسهیل میکنند، در دستور کار قرار گرفتهاند.
ادغام سیستمهای هوشمند مدیریت باتری (BMS)
سیستمهای مدیریت باتری هوشمند با استفاده از الگوریتمهای پیشرفته، میتوانند عملکرد باتری را بهینه کرده و از بروز مشکلاتی مانند داغ شدن بیش از حد یا شارژ بیش از حد جلوگیری کنند.
این نوآوریها نشاندهندهی پیشرفتهای قابل توجه در حوزه باتریهای خودرو هستند که میتوانند تجربهی رانندگی را بهبود بخشیده و به سمت آیندهای پایدارتر حرکت کنند.
نتیجهگیری
نسل جدید باتریها فقط یک منبع انرژی نیستند؛ بلکه مغز دوم خودروهای هوشمند آینده محسوب میشوند. از باتریهایی با ساختارهای نو و مواد پیشرفته گرفته تا سیستمهای شارژ بیسیم و هوشمند، این فناوریها مسیر را برای انقلاب انرژی در صنعت خودرو هموار میکنند.
