نحوه بازیابی و بازیافت باتری های فرسوده خودرو در ایران

چالش‌ها و نیازها

با وجود فعالیت این مراکز بازیافت باتری های فرسوده خودرو در ایران، چالش‌هایی نیز وجود دارد:

• عدم پوشش سراسری: بسیاری از مناطق کشور به مراکز بازیافت دسترسی ندارند.

• نبود آگاهی عمومی: بسیاری از مردم از اهمیت و نحوه تحویل باتری‌های فرسوده به مراکز مجاز بی‌اطلاع هستند.

• فعالیت‌های غیرمجاز: برخی از افراد و کارگاه‌ها بدون مجوز به بازیافت باتری می‌پردازند که می‌تواند به آلودگی محیط زیست منجر شود.

راهکارها

برای بهبود وضعیت، اقدامات زیر پیشنهاد می‌شود:

• افزایش تعداد مراکز مجاز

با حمایت دولت و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، می‌توان تعداد مراکز بازیافت را افزایش داد. البته این مسئله مستلزم صرف هزینه بسیار بالایی است که اگر پیمانکاران و شرکت‌های خصوصی در این زمینه سرمایه‌گذاری کنند، قطعا بهتر خواهد بود. می‌توان انجام پروژه را به شرکت‌های پیمانکاری خصوصی سپرده و بعد از راه‌اندازی، سود آن را با این شرکت‌ها تقسیم نمود. 

• آموزش و اطلاع‌رسانی

برگزاری کمپین‌های آگاهی‌بخشی درباره اهمیت بازیافت باتری‌ها. اگر مردم از این آگاهی برخوردار شوند که بازیافت کردن باتری خودروها تا چه میزان می‌تواند برای محیط زیست و همچنین اقتصاد کشور حائز اهمیت باشد، باتری‌های خراب را دور ننداخته و با مراجعه به مراکز مجاز، آنها را برای بازیافت به فروش خواهند رساند. 

• نظارت و برخورد قانونی

مقابله با فعالیت‌های غیرمجاز و اعمال جریمه‌های مناسب. این شاید آخرین راهکاری باشد که بتوان برای مقابله با باتری‌های فرسوده انجام داد. البته بهتر است بیشتر بر روی راهکارهای اول و دوم تمرکز نمود. در صورت لزوم به سراغ این روش رفت. 

بازار مواد بازیافتی در ایران

اهمیت اقتصادی بازیافت باتری

بازیافت باتری های فرسوده خودرو  نه تنها به حفظ محیط زیست کمک می‌کند، بلکه منبع درآمد قابل توجهی نیز محسوب می‌شود. مواد بازیافتی مانند سرب، پلاستیک و اسید سولفوریک در صنایع مختلف کاربرد دارند.

وضعیت بازار

• سرب: یکی از مهم‌ترین محصولات بازیافتی است که در تولید باتری‌های جدید و صنایع دیگر استفاده می‌شود. قیمت سرب در بازار جهانی تأثیر مستقیمی بر سودآوری این صنعت دارد.

• پلاستیک: پلاستیک‌های بازیافتی از باتری‌ها می‌توانند در تولید قطعات خودرو و محصولات دیگر مورد استفاده قرار گیرند.

• اسید سولفوریک: پس از تصفیه، می‌تواند در صنایع شیمیایی و کشاورزی به کار رود.

چالش‌های بازیافت باتری 

• نوسانات قیمت: تغییرات قیمت مواد بازیافتی در بازار جهانی می‌تواند بر سودآوری تأثیر بگذارد.

• کیفیت مواد بازیافتی: در صورت عدم رعایت استانداردها، کیفیت مواد بازیافتی کاهش می‌یابد.

• رقابت با واردات: واردات مواد اولیه ممکن است بازار مواد بازیافتی داخلی را تحت فشار قرار دهد.

فرصت‌ها

• صادرات: با بهبود کیفیت مواد بازیافتی، امکان صادرات به کشورهای دیگر فراهم می‌شود.

• ایجاد اشتغال: توسعه صنعت بازیافت می‌تواند فرصت‌های شغلی جدیدی ایجاد کند.

• حمایت‌های دولتی: با ارائه تسهیلات و مشوق‌ها، می‌توان سرمایه‌گذاری در این حوزه را افزایش داد.

نحوه بازیافت سرب و اسید در ایران

فرآیند بازیافت سرب

بازیافت باتری های فرسوده خودرو  شامل مراحل مختلفی است که به استخراج سرب و اسید سولفوریک منجر می‌شود. ابتدا بهتر است اقدام به جمع‌آوری و حمل‌ونقل باتری‌های فرسوده از مراکز جمع‌آوری به کارخانه‌های بازیافت نمود.

سپس باید به سراغ تخلیه اسید رفت که یعنی اسید موجود در باتری‌ها به‌صورت ایمن تخلیه و ذخیره شوند. حال می‌توان اقدام به شکستن باتری نمود. یعنی باتری‌ها به قطعات کوچک‌تر تقسیم شوند تا اجزای مختلف از هم جدا شوند. با جدا‌سازی اجزا، سرب، پلاستیک و سایر مواد از یکدیگر جدا می‌شوند. در نهایت نیز می‌توان اقدام به ذوب سرب نمود. یعنی سرب استخراج‌شده در کوره‌های مخصوص ذوب و تصفیه شوند تا به سرب خالص تبدیل گردند.

فرآیند بازیافت اسید سولفوریک

• تصفیه و خنثی‌سازی: اسید سولفوریک تخلیه‌شده تصفیه و خنثی می‌شود تا به محیط زیست آسیب نرساند.

• بازیافت و استفاده مجدد: در برخی موارد، اسید تصفیه‌شده در صنایع دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

فناوری‌های مورد استفاده

در ایران، از فناوری‌های مختلفی برای بازیافت باتری استفاده می‌شود:

• پیرومتالورژی: استفاده از حرارت بالا برای ذوب و تصفیه سرب.

• هیدرومتالورژی: استفاده از محلول‌های شیمیایی برای استخراج سرب در دمای پایین‌تر.

• الکترولیز فاز جامد: استفاده از جریان برق برای استخراج سرب از ترکیبات آن.

مزایا و معایب بازیافت باتری های فرسوده خودرو